Fix

Hoe worden schoenen gemaakt – alles over de maakwijze van schoenen

20/08/2019 door Esmée - Van Arendonk
Hoe worden schoenen gemaakt - Alles over de maakwijze van schoenen
Waarom kost een – op het eerste oog – zelfde paar schoenen bij merk A 80 euro en bij merk B 210 euro? Natuurlijk heeft dat te maken met de gebruikte materialen, de merknaam en het land van productie. Maar voor het grootste gedeelte hangt het af van de maakwijze van de schoenen. Er zijn namelijk verschillende maakwijzen, waarbij de ene arbeidsintensiever is dan de andere. Welke maakwijzen er zijn leggen we je uit in deze blog.

Voordat we ingaan op de verschillende maakwijzen, lichten we kort toe uit welke onderdelen een schoen bestaat. Dit is handig om de maakwijze ervan beter te begrijpen.

Een schoen bestaat uit de volgende delen:
-    Bovendeel: het bovendeel, ook wel bekend als de upper, is eigenlijk de complete schoen exclusief de zool. Het is grotendeels het deel dat het uiterlijk van de schoen bepaalt.
-    Zool: spreekt voor zich toch? De zool is het gedeelte dat de upper met de ondergrond verbindt. De zool bestaat ook weer uit verschillende delen, waaronder de binnenzool, middenzool en loopzool. De binnenzool is de zool die direct in contact staat met je voeten en het gedeelte dat je binnenin de schoen ziet. De loopzool is de laag die direct de grond raakt. De middenzool zit tussen deze twee delen in en heeft vaak een schokdempende functie.
-    Leest: de leest is de mal aan de hand waarvan de schoen wordt gemaakt. Voor de meeste schoenen worden standaard leesten gebruikt (die er in verschillende lengte- en breedtematen zijn).

Schoenleest met hak

Goodyear maakwijze

Laten we aftrappen met de meest arbeidsintensieve, duurzame en duurste maakwijze: Goodyear. Bij de Goodyear methode wordt de zool zowel aan de upper gelijmd als dubbel doorgenaaid. Zelfs als er dus al een steek los raakt, komt de zool niet los te zitten. Om Goodyear schoenen te maken kan een speciale machine gebruikt worden, maar het kan ook met de hand worden gedaan. Bij beide methoden wordt het bovenleer over de leest getrokken. Vervolgens wordt dit bovenleer met een horizontaal stiksel aan de zoolrand (ook wel welt genoemd) bevestigd. Met een kurklaag wordt de lege ruimte tussen de binnenzool en de loopzool opgevuld. Daarna wordt de loopzool met een verticaal stiksel aan de zoolrand met het bovenleer bevestigd. Uiteindelijk ontstaat er een solide maakwijze die wordt gebruikt voor de meest exclusieve en luxe schoenen.

Je herkent een paar Goodyear schoenen aan het stiksel onder de zool en het wat grovere uiterlijk, met name langs de zolen. Door de solide maakwijze zijn Goodyear schoenen echter wat minder soepel. Het grote voordeel is wel dat de schoenen enorm duurzaam en waterdicht zijn en soms wel tien jaar meegaan (mits het bovenwerk goed wordt onderhouden).

Schoenenmerken die veel werken met de Goodyear maakwijze zijn het Nederlandse Van Bommel en het Italiaanse Santoni. De Goodyear methode wordt vooral gebruikt voor het maken van gespschoenen en veterschoenen voor heren.

Leren zoolrand afsnijden

Mocassin maakwijze

We kennen allemaal wel de klassieke mocassins van Tod’s, waarbij de zool en de hiel zijn voorzien van zwarte rubberen noppen. De maakwijze van deze schoenen wordt beschouwd als een van de oudsten. Mocassins worden gemaakt uit één stuk leer, wat helemaal doorloopt van de bovenkant tot onder de zool. Dit maakt dat er relatief veel leer nodig is voor het maken van deze schoenen.

Voor het maken van mocassins wordt meestal heerlijk soepel leer of suède gebruikt, wat de schoenen extra comfortabel maakt. Het grote voordeel hiervan is dat het materiaal zich helemaal naar je voeten gaat vormen en ze dus als gegoten zitten. Zelfs met blote voeten! Het nadeel van de Mocassin maakwijze is dat de schoenen minder duurzaam en niet waterdicht zijn.

Blake Stitch maakwijze

Bij de Blake Stitch methode – ook wel flexibele maakwijze genoemd – wordt het bovenleer op de leest geslagen en met lijm aan de binnenzool bevestigd. De loopzool wordt daarna met lijm aan de binnenzool vastgemaakt. Als laatste wordt de schoen van binnenuit gestikt. Dit wordt machinaal gedaan, omdat men hier met de hand niet bij kan. Het bovenwerk wordt hierbij onder de binnenzool gevouwen. Vervolgens wordt deze tussen de binnenzool en loopzool bevestigd met een enkele (verticale) stikdraad.

De Blake maakwijze is eenvoudiger dan de eerder genoemde Goodyear maakwijze. Daarnaast is de methode minder arbeidsintensief en daardoor ook goedkoper. Schoenen die zijn gemaakt volgens de Blake maakwijze zijn daarom ook vaak goedkoper dan schoenen met een Goodyear maakwijze. De eenvoudigere maakwijze zorgt er ook voor dat de schoenen makkelijker te repareren zijn mochten de zolen versleten zijn. Nog een voordeel van de Blake Stitch maakwijze tegenover de Goodyear maakwijze: Blake Stitch is een stuk soepeler dan Goodyear, waardoor de schoenen wat lekkerder afrollen tijdens het lopen.

De Blake Stitch maakwijze wordt veel gebruikt voor Italiaanse schoenen, zoals die van Magnanni. Het zorgt voor een solide en stevige constructie, maar geeft de schoen geen grover uiterlijk (zoals bij de Goodyear maakwijze wel het geval is).

Machinaal schoenzool doorstikken

Bologna maakwijze

Vrijwel identiek aan de Blake maakwijze is de Bologna maakwijze. Bij de Bologna maakwijze worden net als bij de Blake maakwijze alle drie de onderdelen van de zool voorzien van een stiksel. Het verschil tussen de twee maakwijzen zit ‘em in de manier waarop het bovendeel wordt gemaakt. Bij de Bologna maakwijze wordt deze namelijk in zijn geheel gemaakt – als het ware als een sok – inclusief binnenzool, om vervolgens in één keer aan de loopzool te worden bevestigd. Hierdoor ontstaat een hele soepele schoen, zeker vergeleken met een Blake Stitch schoen. Pas wel op bij nat weer, want Bologna schoenen zijn niet waterbestendig.

Een merk dat veel werkt met deze maakwijze is Magnanni. Zij noemen hun schoenen zelf ‘een glove for your feet’, ofwel een handschoen voor de voeten.

Ago maakwijze

Ago is afkomstig uit het Grieks en betekent ‘aantrekken’ of ‘vastmaken’. Dat is ook precies wat men bij deze methode doet. Het leer wordt namelijk over de leest getrokken en vervolgens vastgelijmd aan de binnenzool. Voor extra comfort en stevigheid wordt er onder de voet een laagje kurk toegevoegd. De loopzool wordt ook met lijm aan de binnenzool bevestigd.

De Ago maakwijze staat bekend als een lichte en soepele maakwijze en wordt veel gebruikt bij de productie van sneakers. Het is tevens een snelle en goedkope methode, wat je terugziet in de prijs van de schoenen. Het nadeel ervan is dat de zolen lastig tot niet te vervangen of repareren zijn. Mochten je dames- of herensneakers dus versleten zijn, dan ben je echt toe aan een nieuw paar.

Opanca maakwijze

De Opanca maakwijze wordt vaak gebruikt voor sandalen. Hierbij worden alle onderdelen van de zool (dus de binnenzool, buitenzool en middenzool) handmatig met een dubbele naaldsteektechniek aan elkaar en aan het bovendeel gemaakt. Het grote voordeel van de Opanca maakwijze is de flexibiliteit en het comfort dat ontstaat. Schoenen gemaakt volgens de Opanca maakwijze zijn daarom heerlijk lichtgewicht en flexibel.

Bentivegna maakwijze

De Bentivegna maakwijze is één van de moeilijkste maakwijzen, die maar weinig schoenmakers onder de knie hebben. Bij de Bentivegna maakwijze wordt iedere centimeter leer met de hand uitgerekt om vervolgens op de zool te worden ‘geprikt’ met een spijker. Hierdoor wordt het leer op zijn plek gehouden zodat het er met de hand op genaaid/gestikt kan worden.

Bentivegna maakwijze schoenen

Norvegese maakwijze

De Norvegese maakwijze, ook wel bekend als de Norwegian maakwijze, lijkt een beetje op de Goodyear maakwijze. Het verschil is alleen dat bij de Norvegese maakwijze het leer van de upper naar buiten wordt gekeerd en rust op de zool. Bij de Goodyear maakwijze wordt het leer naar binnen gevouwen, tussen de verschillende zoollagen in. Doordat het leer bij de Norvegese maakwijze naar buiten wordt gevouwen ontstaat een waterbestendige maakwijze die uitermate geschikt is voor laarzen en outdoor boots.  

Om een paar Norvegese schoenen te maken zijn wel 300 steken nodig! Je herkent een schoen gemaakt volgens de Norvegese maakwijze daarom ook aan de dubbele stiksels langs de zoolrand.

Sacchetto maakwijze

Sacchetto is Italiaans en betekent ‘zakje’ en dat is precies hoe de methode in elkaar steekt. Sacchetto schoenen worden meestal gemaakt uit één stuk leer. Hier wordt een zakje van gemaakt, die vervolgens binnenstebuiten wordt gedraaid. Dit stuk leer (in de vorm van een zak) wordt over een leest getrokken en aan de onderkant, bij de zool, vastgemaakt. Het leer sluit dan als het ware als een handschoen om de voet.

Het grote voordeel van deze maakwijze is dat Sacchetto schoenen geen naden hebben aan de binnenkant die je voeten kunnen irriteren. Daarnaast zijn de schoenen super flexibel en buigzaam, wat het draagcomfort optimaal maakt. Merken die veel werken met de Sacchetto maakwijze zijn Gabor en Hispanitas.

Cemented maakwijze

De cemented maakwijze is een veelgebruikte, eenvoudige en relatief goedkope methode om schoenen te maken. Alle onderdelen van de schoen worden met lijm aan elkaar gemaakt. Er komt geen naald en draad aan te pas. Het voordeel hiervan is dat de schoen soepel en flexibel is en dat deze voor een schappelijke prijs aangeboden kan worden. Enig nadeel is wel dat de zolen niet te vervangen zijn. Het is echter wel mogelijk een nieuwe zool onder de oude bestaande zool te plaatsen. Zo kun je toch nog een tijdje genieten van je fijne schoenen.

Maakwijze sneakers
Welke maakwijze je kiest iets afhankelijk van het soort schoen. Voor nette en klassieke herenschoenen worden voornamelijk de Goodyear en Blake methodes gebruikt. Dit zijn super luxe maakwijzen die zeer degelijke en nette schoenen afleveren van superieure kwaliteit. Voor heren- en damessneakers en andere vrijetijdsschoenen zijn de Ago, Cemented en Opanca maakwijze meer geschikt. Hierdoor ontstaan veel flexibelere en betaalbaardere schoenen die geschikt zijn voor alledag. Daarnaast is niet alleen de maakwijze van belang, maar ook de gebruikte materialen. Wil je hier meer over weten? Lees dan onze blog over verschillende soorten leer voor schoenen.

Wil jij ook schrijven over fashion en schoenen? Leuk! Stuur een mailtje naar [email protected] en wie weet staat jouw blog straks op onze website!

Altijd op de hoogte blijven van de nieuwste collecties en trends? Schrijf je in voor onze nieuwsbrief!

Andere blogs: Schoenentrends najaar herfst winter 2019/2020, Wat te doen tegen zweetvoeten? 8 tips, Hoe kort je een riem in? HOW TO
Stijlvol de winter door met witte laarsjes

Stijlvol de winter door met witte laarsjes

7/11/2019 door Esmée - Van Arendonk
Zo draag je sneakers onder een jurk

Zo draag je sneakers onder een jurk

22/10/2019 door Esmée - Van Arendonk
Dr. Martens - BRAND WE LOVE

Dr. Martens - BRAND WE LOVE

9/10/2019 door Esmée - Van Arendonk
Top